Asansör Bakım Firması İçin Zorunlu Belgeler ve Şartlar (TS 12255)

Asansör bakımını yalnız asansör monte eden firma ya da onun yetkili servisi yapabilir. Servisin TS 12255 kapsamında TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi olmalı; bünyesinde en az bir mühendis servis teknik sorumlusu, iki belgeli teknik bakım ve onarım personeli ve bir idari personel tam zamanlı çalışmalı; en az 500.000 TL'lik (her yıl yeniden değerleme oranıyla artan) mesleki sorumluluk sigortası yaptırılmalıdır (Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği md. 8/1, 13).

Bu rehber bakım firmasının belge, kadro, sigorta ve sözleşme şartlarını madde numaralarıyla sıralar; sonunda firmanın kendini denetleyebileceği bir kontrol listesi var.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Yükümlülüklerinizi yönetmelik metni ve TSE üzerinden teyit edin.

Bakımı kim yapabilir?

Asansörün bakımı, bina sorumlusunun bakım sözleşmesi imzaladığı asansör monte eden ya da onun yetkili servisi tarafından yapılır (md. 8/1). Yetkili servis, asansör monte edenin kendi adına kurduğu servis ya da sorumluluğu kendinde olmak üzere sözleşmeyle yetki verdiği kişidir (md. 4/1-u).

• Merkez ve bölge servisi. Asansör monte eden kendi bünyesinde en az bir merkez servisi kurmak zorundadır. Bölge servisini kendi kurar ya da sözleşmeyle başka bir asansör monte edeni veya yetkili servisini bölge servisi olarak görevlendirir (md. 13/1).

• Noter sözleşmesi. Yetkili servis sözleşmesi noter huzurunda yapılır ve iki yılda bir yenilenir (md. 13/6). Sözleşmede, bakım sırasında asansöre verilebilecek hasar ve kazalardan yetkiyi veren asansör monte edenin de müteselsilen sorumlu olacağı yazılır (md. 13/9).

• Belgede marka. Bölge servisi olarak sözleşme imzalayan firmanın TSE Hizmet Yeterlilik Belgesinde, yetkiyi veren asansör monte edenin unvanı ve markası yer alır (md. 13/10). Personelin eğitimini asansör monte eden sağlar ve belgelerini saklar (md. 13/11).

TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi (TS 12255)

Merkez ve bölge servisinin, güncel TS 12255 "Yetkili Servisler - Asansör Bakım Servisleri - Kurallar" standardı kapsamında TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi olması gerekir (md. 13/1). TSE'ye başvuruda standardın şartlarının yanında yönetmeliğin 13. maddesindeki kadro ve sigorta şartları da aranır (md. 13/13).

Belgenin yokluğunun iki somut sonucu vardır:

• Belgesi askıya alınan ya da iptal edilen firma asansörlere bakım, onarım ve servis hizmeti sunamaz (md. 10/14).

• Bakım firmasının belgesi yoksa, geçerlilik süresi dolmuşsa ya da askıya alınmışsa A tipi muayene kuruluşu periyodik kontrolü yapmaz (Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği md. 9/12). Yani belgesiz firmanın baktığı asansör yıllık kontrolsüz kalır ve müşterinin sorunu olur.

Belgenin geçerlilik süresi vardır; süresi dolmadan yenilenmesi takip edilmelidir.

Asgari kadro

Her yetkili servis merkezinde ya da bölgesinde şu kişiler tam zamanlı çalışmak zorundadır (md. 13/2):

Personel ayrılırsa. Asgari kadrodaki kişi kendi isteğiyle ayrılırsa yerine yenisi İş Kanunu'ndaki fesih süresinin sonu itibarıyla, işveren sözleşmeyi feshederse en fazla on beş gün içinde işe alınmalıdır (md. 13/3). Bu süreler, belgenin dayandığı kadronun kesintisiz korunması demektir.

Mesleki sorumluluk sigortası

Yetkili servis, bakım, onarım ve servis hizmetindeki mesleki hata ve ihmallerden doğacak tazminat taleplerini karşılamak üzere en az 500.000 TL tutarında mesleki sorumluluk sigortası yaptırır. Sigortanın sonraki yıl için geçerli değeri, Vergi Usul Kanunu'na göre o yıl ilan edilen yeniden değerleme oranı kadar artırılır (md. 13/12). Taban tutar her yıl yükseldiği için güncel tutarı poliçe yenilenirken sigortacınızla teyit edin.

Sözleşmede ve sahada gereken belgeler

• Yazılı bakım sözleşmesi. Bina sorumlusu bakım sözleşmesi yapmak, bakımı yaptırmak ve ücretini ödemekle yükümlüdür (md. 14/1). Birden çok asansörü kapsayan sözleşmede her asansörün kimlik numarası ve açık adresi (md. 8/2), görevlendirilecek teknik personelin bilgileri (md. 10/12) ve asansöre şifreleme gibi bir engelleme yapılıp yapılmadığı (md. 8/5) yazılır.

• Bakım föyü. Her bakım TS EN 13015'e uygun bakım föyüne yazılır, bir nüshası bina sorumlusuna verilir (md. 10/2).

• Kurtarma eğitimi tutanağı. Yılda en az bir kez verilen kurtarma eğitimi, servis teknik sorumlusu ve eğitimi verenin imzaladığı tutanakla kayda geçer (md. 10/6).

• Nezaret eden personelin belgeleri. Periyodik kontrole nezaret eden teknik personel işveren bilgilerini içeren tanıtıcı kimlik belgesi taşır; güncel SGK kaydı A tipi muayene kuruluşuna sunulur (Periyodik Kontrol Yön. md. 9/11).

• Ocak sonu listesi. Bir önceki yıl bakımı yapılan asansörlerin kimlik numaraları ve adresleri her yıl Ocak sonuna kadar ilgili idareye verilir (md. 9/15).

Taşeronla bakım yapılabilir mi?

Hayır. Bina sorumlusu, bakım sözleşmesi yaptığı asansör monte eden ya da yetkili servis dışındaki üçüncü kişilerin asansöre müdahalesine izin vermez (md. 10/13). Bakımı yapacak personelin bilgileri sözleşmede yer alır ve personel değişikliği de sözleşmeye işlenir (md. 10/12). Başka bir firmayla birlikte çalışmanın yasal yolu, asansör monte edenin noter sözleşmesiyle görevlendirdiği bölge servisidir (md. 13/1, 13/6). Tek istisna, periyodik kontrolde çıkan eksiklerin giderilmesi için bina sorumlusunun ayrıca sözleşme yaptığı yetkili servistir (md. 10/13).

Denetim ve yaptırım

Bakım hizmetinin yönetmelik kriterlerine uygun sunulup sunulmadığını Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı denetler (md. 15/1); belediye değil, Bakanlığın il müdürlüğü. A tipi muayene kuruluşu kontrolde bakım firmasının şartları sağlamadığını görürse durumu on iş günü içinde il müdürlüğüne bildirir (Periyodik Kontrol Yön. md. 29/1).

Yönetmeliğe aykırı davranan ya da yetkili servis şartlarını sağlamayan firmaya ve servis teknik sorumlusuna 1705 sayılı Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrasına göre idari para cezası verilir (md. 17/1, 17/5). Yönetmelik şartlarını sağlamayan firmanın sınai ve ticari faaliyeti durdurulur (md. 17/2).

Bakım firması için kontrol listesi

• Merkez ya da bölge servisinin TS 12255 Hizmet Yeterlilik Belgesi geçerli mi, bitiş tarihi takvimde mi?

• Bölge servisiyseniz noter sözleşmeniz iki yıllık süresi içinde mi, belgenizde monte edenin unvanı ve markası yazıyor mu?

• Servis teknik sorumlusu, iki teknik personel ve bir idari personel tam zamanlı ve kayıtlı mı?

• Teknik personelin diploması, ustalık ya da MYK belgesi dosyada mı?

• Mesleki sorumluluk sigortası bu yılın güncel tutarıyla yenilendi mi?

• Her bakım sözleşmesinde asansör kimlik numarası, açık adres, personel bilgileri ve şifreleme beyanı var mı?

• Kurtarma eğitimi tutanakları, bakım föyleri ve Ocak sonu listesi zamanında mı?

Servios ile asansör bakım kayıtları

Servios'ta her asansörün bakım geçmişi kendi kaydında birikir: teknisyen sahada Asansör Bakım Formu'nu doldurur, bina yetkilisinden adı ve unvanıyla dijital imza alır ve form PDF olarak paylaşılır. Arıza ve acil müdahalede Kurtarma Kontrol Listesi ve Periyodik Kontrol Hazırlık Listesi hazır gelir; yıllık periyodik kontrol etiket rengi, rapor numarası ve belge ekiyle asansörün kaydında durur. Mevzuatın tamamı için asansör yönetmeliği rehberimize, sözleşmenin maddeleri için asansör bakım sözleşmesi rehberimize bakabilirsiniz.

3 gün ücretsiz demo talep edin; asansörlerinizi girip bakım ve kontrol takvimini deneyin.

Kaynaklar

• Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği (RG 06.04.2019/30737; md. 4/1-u, 8, 10, 13, 14/1, 15, 17)

• Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği (RG 04.05.2018/30411; md. 9/11, 9/12, 9/15, 29/1)