Asansör Yönetmeliği: Bakım, Periyodik Kontrol ve Sorumluluklar
Asansör yönetmelikleri tek sayfada: kim neyden sorumlu, bakım ve periyodik kontrol süreleri, etiket süreleri, bakım firmasının yükümlülükleri ve cezalar.
Yazan: Servios Ekibi · Yayın ilkelerimiz
Türkiye'de bina asansörünün bakımı Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği'ne (RG 06.04.2019/30737), yıllık kontrolü Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği'ne (RG 04.05.2018/30411) tabidir. Bakımı, bina sorumlusunun bakım sözleşmesi yaptığı asansör monte eden ya da onun TSE Hizmet Yeterlilik Belgeli yetkili servisi ayda en az bir kez yapar. Periyodik kontrolü, ilgili idareyle protokol imzalamış A tipi muayene kuruluşu yılda en az bir kez yapar ve asansöre yeşil, mavi, sarı ya da kırmızı bilgi etiketi asar.
Bu rehber asansör mevzuatının haritasıdır: hangi yönetmelik neyi düzenler, kim neyden sorumludur, hangi süre ne zaman işler ve aykırılığın yaptırımı nedir. Her bölümün sonunda konunun ayrıntılı anlatıldığı yazının bağlantısı var.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Yükümlülüklerinizi yönetmelik metinleri üzerinden teyit edin.
Hangi yönetmelik neyi düzenler?
Mevzuat | Düzenlediği konular |
|---|---|
Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği | Tescil, işletme, aylık bakım ve bakım sözleşmesi, bakım föyü, garanti ve satış sonrası hizmetler, yetkili servis şartları, Bakanlığın hizmet denetimi |
Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği | Yıllık periyodik kontrol, A tipi muayene kuruluşları ve protokol, kontrol ücreti, etiket renkleri ve süreleri, takip kontrolü, mühürleme, asansör kimlik etiketi |
Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) | Asansörün tasarımı, montajı ve piyasaya arzı |
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (EK-III) | İşyerindeki yük asansörü, servis asansörü, engelli platformu ve yürüyen merdivenin periyodik kontrolü |
İşyerinde olsa bile insan taşıyan bina asansörünün periyodik kontrolü İş Ekipmanları Yönetmeliği'ne göre değil, Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği'ne göre yapılır (EK-III 2.2.4). İş ekipmanlarındaki kontroller için periyodik kontrol yönetmeliği rehberimize bakın.
Kim neyden sorumlu?
Taraf | Başlıca yükümlülükler |
|---|---|
Bina sorumlusu (yönetici, kat malikleri ya da yapının sorumlu yetkilisi) | Bakım sözleşmesi yapmak, bakımı yaptırmak ve bakım ücretini ödemek (İşletme ve Bakım Yön. md. 14/1); periyodik kontrolü yılda en az bir kez yaptırmak (Periyodik Kontrol Yön. md. 34/1); kırmızı etiketli asansörü kullandırmamak (md. 11/6); bakım föylerini saklamak (İşletme ve Bakım Yön. md. 10/3); sözleşmeli firma dışındakilerin asansöre müdahalesine izin vermemek (md. 10/13) |
Asansör monte eden ya da yetkili servisi (bakım firması) | Ayda en az bir bakım ve bakım föyü (md. 4/1-e, 10/2); riski yazılı bildirmek (md. 10/4); periyodik kontrole ve takip kontrolüne nezaret etmek (Periyodik Kontrol Yön. md. 9/11); Ocak sonuna kadar bakım listesini ilgili idareye vermek (md. 9/15) |
A tipi muayene kuruluşu | Kontrolü belirlenen tarihte resen yapmak (md. 9/17), raporu ve etiketi düzenlemek (md. 16/5–6), raporu ilgili idareye, bakım firmasına ve bina sorumlusuna iletmek (md. 9/14), takip kontrolünü yapmak (md. 24) |
İlgili idare (belediye; belediye sınırı dışında il özel idaresi) | Tescil, A tipi muayene kuruluşuyla protokol (md. 9/1), kontrol ücretinin belirlenmesi (md. 10), mühürleme (md. 11/6, 11/8); kontrolü yaptırma yükümlülüğü bina sorumlusuyla ortaktır (md. 8/4) |
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (il müdürlüğü) | Bakım firmasının ve bina sorumlusunun hizmet denetimi (İşletme ve Bakım Yön. md. 15), idari para cezası |
Süreler bir bakışta
Konu | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
Aylık bakım | Ayda en az bir | İşletme ve Bakım Yön. md. 4/1-e |
Periyodik kontrol | Yılda en az bir; sonraki yılın tarihi bu yılki kontrol tarihine göre belirlenir | Periyodik Kontrol Yön. md. 8/1, 8/3 |
Kontrol tarihinin bildirimi | En az 3 gün önce, SMS ya da e-postayla | md. 16/9 |
Mavi etiket | Eksikler bir sonraki periyodik kontrole kadar; rapor onayından itibaren 60 gün içinde başvuruda ilk takip kontrolü ücretsiz | md. 11/10 |
Sarı etiket | Eksikler en fazla 120 gün içinde; giderilmemişse kullanım yasağı ve mühür | md. 11/8 |
Kırmızı etiket | Asansör kullanılamaz; eksikler en fazla 60 gün içinde, giderilmemişse mühür | md. 11/6 |
Mühür bozma tutanağındaki düzeltme süresi | En fazla 45 iş günü | md. 11/9 |
Bakım listesinin ilgili idareye verilmesi | Her yıl Ocak sonuna kadar | md. 9/15 |
Kurtarma eğitimi | Yılda en az bir, tutanakla | İşletme ve Bakım Yön. md. 10/6 |
Yeni asansörün garantisi | En az 3 yıl; garantide değişen parça en az 2 yıl; azami tamir süresi 15 gün | md. 11/2, 11/3, 11/5 |
→ Etiket renklerinde hangi durumda ne yapılacağı: Asansör etiket renkleri
Bakım firmasının yükümlülükleri
Bakım föyü. Her bakımda yapılan işlemler TS EN 13015'in gerekliliklerini de içeren bakım föyüne yazılır; bir nüshası bina sorumlusuna verilir, bir nüshasını firma saklar ve istenirse Bakanlığa sunar (md. 10/2).
Durum tespit raporu. Başka firmanın kurduğu asansörün bakımını üstlenen firma, asansörün güvenli kullanım koşullarını sağlayıp sağlamadığına dair rapor hazırlar ve bina sorumlusuna verir (md. 10/1).
Yazılı risk bildirimi. Asansör can ve mal güvenliği yönünden risk taşıyorsa bina sorumlusu yazılı olarak bilgilendirilir (md. 10/4).
Kayıt defteri. Aksam ve parça değişiklikleri ile bildirilen kazalar asansör kayıt defterine işlenir (md. 10/5).
Kurtarma eğitimi. Bina sorumlusunun belirlediği kişilere yılda en az bir kez kurtarma eğitimi verilir, tutanağın bir sureti bina sorumlusuna iletilir (md. 10/6).
Nezaret. Periyodik kontrol ve takip kontrolü, bakımı üstlenen firmanın teknik bakım ve onarım personelinin nezaretinde yapılır; personel tanıtıcı kimlik belgesi taşır, SGK kaydı A tipi kuruluşa sunulur (Periyodik Kontrol Yön. md. 9/11).
Kırmızı etiket. Kırmızı etiketli asansöre güvenli hâle getirilinceye kadar bakım hizmeti sunulamaz ve bu sürede aylık bakım ücreti istenemez (md. 10/11).
Sözleşmenin içeriği. Birden çok asansörde her asansörün kimlik numarası ve açık adresi (md. 8/2), görevlendirilecek teknik personelin bilgileri (md. 10/12) ve asansöre şifreleme gibi bir engelleme yapılıp yapılmadığı (md. 8/5) sözleşmede yazılır.
→ Firmanın belge ve personel şartları: Asansör bakım firması için zorunlu belgeler · sözleşmenin maddeleri: Asansör bakım sözleşmesi
Periyodik kontrol nasıl işler?
Kontrolü bakım firması yapamaz; bağımsız A tipi muayene kuruluşu yapar ve kontrolü bina sorumlusunun başvurusunu beklemeden belirlenen tarihte resen yapar (md. 9/17). Bakım firmasının TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi yoksa, süresi dolmuşsa ya da askıya alınmışsa periyodik kontrol yapılmaz (md. 9/12). Bina sorumlusu kontrole izin vermezse asansör, mühürlenmesi için ilgili idareye bildirilir (md. 29/2). Kontrolün ücreti, rapor, takip kontrolü ve nezaret ayrıntıları asansör periyodik kontrolü rehberimizde.
Denetim ve yaptırımlar
Bakım firmasının ve bina sorumlusunun yükümlülüklerini Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı denetler (İşletme ve Bakım Yön. md. 15). Yönetmeliklere aykırı davranan bakım firmasına, bina sorumlusuna ve ilgili idareye 1705 sayılı Kanun'un 6. maddesine göre idari para cezası verilir (İşletme ve Bakım Yön. md. 17/1; Periyodik Kontrol Yön. md. 37/2). Yönetmelik şartlarını sağlamayan bakım firmasının faaliyeti durdurulur (İşletme ve Bakım Yön. md. 17/2). Mavi etiketteki eksikler giderilmediği için bina sorumlusuna ya da kat maliklerine ceza verilmez (Periyodik Kontrol Yön. md. 37/2).
A tipi muayene kuruluşu kontrolde bakım firmasının şartları sağlamadığını ya da bina sorumlusunun bakım sözleşmesi yapmadığını tespit ederse durumu il müdürlüğüne bildirir (md. 29/1, 29/3).
Servios ile asansör bakım takibi
Servios'ta her asansör bina adresine bağlı ayrı bir kayıttır: marka, model, seri numarası, tescil no, durak sayısı, blok, otomatik kurtarma ve yapım yılı kartında durur. Her asansörün bakım aralığı bir aydır; bakımı gelen ve geciken asansörler Bakım Planlama listesine düşer, servisler listeden toplu açılır. Teknisyen sahada Asansör Bakım Formu'nu doldurur ve bina yetkilisinden adı ve unvanıyla dijital imza alır; form PDF olarak paylaşılır.
Yıllık periyodik kontrol etiket rengi, rapor numarası ve belge ekiyle kaydedilir. Kırmızı etikette 60, sarı etikette 120 günlük düzeltme süresi boyunca asansör "Düzeltme bekliyor" olarak panelde ve Bakım Planlama'da görünür; süresi yaklaşan ve geçen kontroller de panelde uyarı olarak çıkar. Bakım sözleşmeleri, hazır Aylık Bakım (parça hariç) ve Tam Kapsamlı Bakım şablonlarıyla gelir (Profesyonel ve Kurumsal paketinde). Ayrıntılar asansör bakım sayfamızda; program seçerken sorulacaklar asansör bakım programı rehberimizde.
3 gün ücretsiz demo talep edin; kendi bina listenizi girip bakım takviminin nasıl oluştuğunu görün.
Kaynaklar
Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği (RG 06.04.2019/30737; md. 4/1-e, 8, 10, 11, 13, 14, 15, 17)
Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği (RG 04.05.2018/30411; md. 8, 9, 10, 11, 16, 24, 29, 34) ve 2025 değişikliği (RG 05.08.2025/32977; md. 37)
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (RG 25.04.2013/28628; EK-III 2.2.4)
Sıkça Sorulan Sorular
Asansör Bakım firmanızı dijitalleştirin
Bakım takibi, rota optimizasyonu, saha paneli ve daha fazlası. Demo talep edin, kredi kartı gerekmez.
