Asansör Etiket Renkleri: Hangi Renkte Kaç Gün Süre Var?

Asansör etiket renkleri yıllık periyodik kontrolün sonucunu gösterir: yeşil kusursuz, mavi hafif kusurlu, sarı kusurlu, kırmızı güvensiz. Mavide eksikler bir sonraki periyodik kontrole kadar, sarıda en fazla 120 günde giderilir. Kırmızı etiketli asansör kullanılamaz ve en fazla 60 günde güvenli hâle getirilir. Sarı ve kırmızıda süre sonunda takip kontrolü yapılır; eksik giderilmemişse asansör mühürlenir (Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği md. 11).

Süreleri yönetmelik koyar. A tipi muayene kuruluşu kontrolü yapar, etiketi iliştirir ve takip kontrolünde yeni etiketi verir; kusurun giderilmesini bina sorumlusu sağlar, işi asansör monte eden ya da yetkili servis yapar. Bakım firması için en kritik kural ise çoğu yazıda geçmez: kırmızı etiketli asansöre bakım yapılamaz ve aylık bakım ücreti istenemez.

Bu yazıda renklerin anlamını, yönetmelikte tanımlı süreleri ve bakım firmasının her durumda ne yapması gerektiğini ele alıyoruz.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Süreleri Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği metninden teyit edin.

Dört renk, dört süre

Sarı ve kırmızıda süre bittikten sonra en fazla üç iş günü içinde A tipi muayene kuruluşu takip kontrolü yapar. Süre, periyodik kontrol raporunun bina sorumlusuna ve bakım firmasına iletildiği tarihten sayılır. Takip kontrolünde uygunsuzluk giderilmemişse sarıda da kırmızıda da asansörün kullanımına izin verilmez; ilgili idare ana besleme sisteminden elektriği keserek asansörü mühürler ve hizmetten men eder.

Bina sorumlusu süre dolmadan başvurursa takip kontrolü en fazla on iş günü içinde yapılır. Birinci takip kontrolü için bina sorumlusundan ayrıca ücret istenemez (md. 24).

İnternetteki bilginin çoğu eski

Kırmızı etiket için "30 gün" yazan kaynaklarla sık karşılaşacaksınız. Bu bilgi 2015 tarihli Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliği'nden kalma: o metin kırmızıya 30, sarıya 60 gün veriyordu ve bu maddeler 4 Mayıs 2018'de yürürlükten kalktı. Güncel metinde güvensiz asansörün en fazla altmış gün içinde güvenli hale getirilmesi öngörülüyor; sarı etiketli asansördeki uygunsuzluklar için ise en fazla yüz yirmi gün tanımlı.

Müşteriye süre bilgisi verirken bu ayrım önemli — yanlış süre söylemek hem güven kaybı hem risk.

Renk renk: bakım firması ne yapmalı?

Yeşil — kusursuz

Asansör kontrol tarihinde uygun bulunmuş. Bu, bir sonraki kontrole kadar hiçbir şey yapılmayacağı anlamına gelmiyor: aylık bakım yükümlülüğü ve kayıt tutma devam ediyor.

Yeşil etiket bakım firması için bir satış argümanı da: müşteriye "sizin binada yeşil etiket var, bu düzenli bakımın sonucu" demek, sözleşme yenilemede en somut çıktınız.

Mavi — hafif kusurlu

Asansör güvensiz sayılmıyor, kullanılabilir. Ama belirlenen uygunsuzlukların bir sonraki periyodik kontrole kadar giderilmesi gerekiyor.

Mavi etiketin tuzağı şu: süre uzun olduğu için erteleniyor ve unutuluyor.

Bakım firması için doğru yaklaşım: rapordaki maddeleri kendi takip listesine almak ve teklifi kontrolden hemen sonra vermek. On bir ay bekleyip son ay hatırlatmak hem işi acele ettiriyor hem kaçırma riski üretiyor.

Not: 2022 değişikliği mavi etikete bir hak ekledi: bina sorumlusu periyodik kontrol raporunun onay tarihinden itibaren 60 gün içinde başvurursa birinci takip kontrolü ücretsiz yapılır (md. 11/10). Eksikleri erken gidermek isteyen müşteriye bunu hatırlatmak, işi bir yıl bekletmekten kurtarır.

Sarı — kusurlu

Güvenliği etkileyen kusurlar var. Uygunsuzlukların en fazla 120 gün içinde giderilmesi bina sorumlusunca sağlanıyor ve bu sürenin sonunda A tipi muayene kuruluşu takip kontrolü yapıyor. Takip kontrolünde eksik giderilmemişse asansörün kullanımına izin verilmez ve asansör mühürlenir: sarı etiket, süre kaçırılınca kırmızı kadar ağır sonuç doğurur.

Bakım firması için sarı etiket, dört aylık bir iş takvimi anlamına geliyor. Yapılması gerekenler:

• Rapordaki maddeleri işe dönüştürüp fiyatlandırmak

• Teklifi hızlı vermek — bina sorumlusu bütçe için genel kurul beklemek zorunda kalabilir

• Takip kontrolü tarihini kendi takviminize almak

• Kontrolden önce işin bittiğini doğrulamak

En sık yaşanan sorun: bina sorumlusu bütçeyi geç onaylıyor, iş 120 günün sonuna sıkışıyor ve takip kontrolüne yetişmiyor. Teklifin ve hatırlatmaların yazılı olması, bu durumda sorumluluğun size dönmesini engelliyor.

Kırmızı — güvensiz

En ağır durum. Asansörün kullanımına bina sorumlusu tarafından izin verilmiyor; asansör derhal hizmet dışı bırakılmalı.

En fazla 60 gün içinde güvenli hale getirilmesi gerekiyor. Süre sonunda takip kontrolü yapılıyor ve asansör güvenli hale getirilmemişse ilgili idare tarafından mühürleniyor. Mühürleme işleminde üç nüsha tutanak düzenleniyor; birer nüshası A tipi muayene kuruluşuna ve bina sorumlusuna iletiliyor.

Kırmızıdan sonra takip kontrolünde asansör sarıya düşerse süre baştan başlamaz: periyodik kontrol tarihinden itibaren 120 gün içinde hafif kusurlu ya da kusursuz hâle gelmeyen asansör ikinci takip kontrolünde mühürlenir (md. 11/11).

Kritik bir nokta: 60 günlük süre "60 gün daha kullanabiliriz" anlamına gelmiyor. Bu, kusurların giderilmesi için tanınan süre. Güvensiz asansörün bu süre içinde güvenli hale getirilmeden çalıştırılmasından doğabilecek can ve mal kaybından bina sorumlusu mesul.

Bakım firmasını doğrudan bağlayan kural: kırmızı etiketli asansöre, kusurlu, hafif kusurlu ya da kusursuz hâle getirilene kadar bakım hizmeti sunulamaz ve bu süre boyunca bina sorumlusundan aylık bakım ücreti istenemez. Kırmızıdan sarıya düşüp periyodik kontrol tarihinden itibaren 120 günde düzelmeyen asansör için de aynısı geçerlidir (Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği md. 10/11). Aylık bakım faturasını bu süre için kesmeyin.

Bakım firması burada iki şey yapmalı: riski bina sorumlusuna yazılı olarak bildirmek (bu bir yükümlülüktür, md. 10/4) ve revizyon teklifini hızla hazırlamak. Müşteri asansörü çalıştırmaya devam ederse ve bir kaza olursa, sizin uyarınızın kayıtlı olması hayati önem taşıyor.

Kusuru gideren kim, onaylayan kim?

Zincir şöyle işliyor ve her halkanın sahibi farklı:

1. A tipi muayene kuruluşu kusuru tespit eder ve rapora yazar.

2. Bina sorumlusu giderilmesini sağlamakla yükümlüdür — karar ve bütçe onda.

3. Bakım firması işi yapar; asansörü tanıyan taraf odur.

4. A tipi muayene kuruluşu takip kontrolüyle sonucu doğrular ve yeni etiket kararını verir.

Bakım firmasının yapamayacağı tek şey son adım. Kusuru gidermiş olmanız etiketi değiştirmiyor; yeni etiket ancak takip kontrolüyle geliyor. Müşteriye bunu baştan söylemek, "biz parayı ödedik ama etiket hâlâ sarı" tartışmasını önlüyor.

Bakım firmasının kendini koruması

Bu süreçte firma, kontrolü kendinde olmayan bir işten sorumlu tutuluyor. Üç pratik koruma var:

Tespiti yazılı bildirin. Asansör can ve mal güvenliği yönünden risk taşıyorsa bina sorumlusunu yazılı olarak bilgilendirmek bakım firmasının yükümlülüğüdür (Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği md. 10/4); sözlü söylemek yeterli değil. Bildirim tarihiyle kayıtlıysa, bir sonraki yıllık kontrolde aynı kusur çıktığında "bildirdik, onay gelmedi" diyebiliyorsunuz.

Bu özellikle önemli çünkü bakım firması çoğu zaman kusuru A tipi kuruluştan önce görüyor. Görüp bildirmediyseniz savunma zorlaşıyor.

Teklifi ve reddi kayıt altına alın. Bina sorumlusu masrafı onaylamadıysa bunun da bir kaydı olmalı.

Sözleşmede sınırı çizin. Kontrolde çıkan kusurların giderilmesi aylık bakım bedeline dahil mi, ayrı mı faturalanıyor? Yazılı değilse her seferinde tartışma çıkıyor. Bakım sözleşmesi yazımızda bu sınırın nasıl tanımlanacağını ele aldık.

Etiket takibi bir iş fırsatı

Yıllık kontrolü siz yapmıyorsunuz ama kontrolde bulunmak zorundasınız: periyodik kontrol ve takip kontrolü, bakımı üstlenen firmanın teknik personelinin nezaretinde yapılır (md. 9/11). Tarihini ve sonucunu takip etmek bu yüzden zorunlu; aynı zamanda işinize de yarıyor.

Hangi binanın kontrolü ne zaman, hangi renk çıktı, sarı veya kırmızıda hangi tarihte takip kontrolü var — bu bilgi elinizde olduğunda iki şey oluyor. Müşteriye hatırlatarak değer üretiyorsunuz ve revizyon işini önceden görüyorsunuz.

120 günlük süresi olan bir sarı etiket, sizin için dört ay içinde çıkacak bir iştir. Portföyünüzdeki sarı ve kırmızı etiketlerin listesi, aslında bir satış hattı.

Servios ile etiket takibi

Servios, her asansör kaydında yıllık periyodik kontrolün tarihini, etiket rengini, rapor numarasını ve rapor dosyasını tutar; bir sonraki kontrolün yaklaştığı Bakım Planlama listesinde görünür. Sarı ya da kırmızı etiketli asansör, yönetmelikteki süre (sarıda 120, kırmızıda 60 gün) bitene kadar "Düzeltme bekliyor" olarak panelde ve Bakım Planlama listesinde görünür; son gün ve kalan gün kayıtta yazar.

Aylık bakımda teknisyenin doldurduğu Aylık Bakım Formu, bina yetkilisinin adı, unvanı ve dijital imzasıyla tarihli olarak saklanır. Bir uyuşmazlıkta "bildirdik" demenin dayanağı bu kayıt olur.

Mevzuatın tamamı için asansör mevzuat rehberimize, aylık bakım ile kontrolün farkı için karşılaştırma yazımıza bakabilirsiniz.

3 gün ücretsiz demo talep edin — kendi bina listenizi girip etiket takibinin nasıl göründüğünü deneyin.

Kaynaklar

• Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği (RG 04.05.2018/30411; md. 9/11, 11, 24, 38; etiket maddeleri RG 13.09.2022/31952 ile değişti; son değişiklik RG 05.08.2025)

• Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği (RG 06.04.2019/30737; md. 10/4, 10/11)

• Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliği (RG 24.06.2015/29396; md. 21, 04.05.2018'de yürürlükten kalktı)