2027 R410A Yasağı: Split Klimalarda Ne Değişiyor?

Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmeliğin 14. maddesi, 1 Ocak 2027'den itibaren küresel ısınma potansiyeli (KIP) 750 ve üzeri olan, 3 kilogramdan az florlu sera gazı içeren tekli split klima sistemlerinin piyasaya arzını yasaklıyor.

R410A'nın KIP değeri 2088. Yani sektörün onlarca yıldır kullandığı standart split klima gazı, dört ay sonra yeni cihazlarda kullanılamaz hale geliyor. Bu yazıda yasağın tam olarak neyi kapsadığını, neyi kapsamadığını ve servis firmasının şimdi ne yapması gerektiğini ele alıyoruz.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Yükümlülüklerinizi yönetmelik metni üzerinden ve tedarikçinizle teyit edin.

Yasak tam olarak neyi kapsıyor?

Madde 14'ün ilgili hükmü üç koşulu birden arıyor. Üçü de sağlanmıyorsa cihaz bu yasağın kapsamı dışında.

• KIP 750 veya üzeri. R410A (2088) kapsamda. R32 (675) kapsam dışı.

• 3 kilogramdan az gaz. Şarj miktarı 3 kg ve üzeri olan sistemler bu hükmün dışında.

• Tekli split sistem olması. Yönetmelik bunu bir dış ünite ve bir iç üniteden oluşan, soğutucu akışkan borularıyla bağlı oda iklimlendirme sistemi olarak tanımlıyor.

Bu tanımın pratik sonucu önemli: multi-split ve VRF sistemleri bu maddenin kapsamında değil. Onlar tek iç ünite tanımına uymuyor. Ancak VRF'ler şarj miktarları nedeniyle F-Gaz'ın sızıntı kontrolü tarafında zaten kapsamda — o ayrı bir konu.

Neyi kapsamıyor?

En çok karıştırılan nokta bu. Yasak piyasaya arzı düzenliyor; yönetmelik bunu üçüncü şahıslara ücretli veya ücretsiz tedarik etmek, erişilebilir kılmak ve serbest dolaşıma sunmak olarak tanımlıyor.

Yani:

• Sahadaki R410A klimalar çalışmaya devam eder. Kullanım yasağı yok.

• Mevcut cihazların servisi yapılabilir. Bakım, onarım ve gaz dolumu devam eder. KIP 2500 üzeri gazlarla servis kısıtı 2031'de başlıyor ve R410A 2088 ile onun da altında kalıyor.

• R410A satın alınabilir. Servis amaçlı gaz tedariki sürüyor — belgeli olmak kaydıyla.

Yani müşterinize "klimanız yasaklandı, değiştirin" demek doğru değil. Değişen şey yeni cihaz satışı ve montajı.

Stoğunuzdaki cihazlar ne olacak?

Bu, dört ay içinde cevaplamanız gereken en kritik soru ve yönetmelik metni doğrudan bir geçiş hükmü içermiyor.

Piyasaya arz tanımı "üçüncü şahıslara tedarik etmek" olduğuna göre, 1 Ocak 2027'den sonra deponuzdaki R410A'lı split üniteyi müşteriye satmak bu tanıma girer. Aksini gösteren bir istisna metinde bulunmuyor.

Pratik yaklaşım: mevcut stoğunuzu sayın ve satış hızınıza bölün. Yıl sonuna kadar eritemeyeceğiniz bir miktar varsa şimdi karar verin — kampanya, iade görüşmesi veya tedarikçiye devir. Ocak ayında elinizde satılamayan stok kalması, hem sermaye kaybı hem uyum riskidir.

Tedarikçinize sormanız gereken iki soru: R410A'lı modellerin üretim ve sevkiyat takvimi ne, ve 2027 sonrası kalan stok için politikaları var mı.

R32'ye geçişte ne değişiyor?

Sektör R32'ye geçiyor çünkü KIP değeri 675, yani 750 eşiğinin altında. Ama gaz değişimi sadece etiket değişimi değil.

Yanıcılık sınıfı farklı

R410A A1 sınıfında, yani yanıcı değil. R32 A2L sınıfında — düşük yanıcı. Bu, montaj ve servis pratiğini doğrudan etkiliyor: kaynak ve lehim işlemlerinde ortam havalandırması, sızıntı halinde tutuşma riski ve kapalı hacim hesapları gündeme geliyor.

Şarj miktarı ve oda hacmi

R32 aynı kapasite için daha az akışkanla çalışıyor. Ancak A2L olduğu için şarj miktarına göre minimum oda alanı gereklilikleri devreye giriyor. Küçük hacimli mekanlara yapılan montajlarda bu hesap ürün kılavuzundan kontrol edilmeli.

Ekipman uyumu

Geri kazanım cihazınızın, dedektörünüzün ve vakum pompanızın A2L akışkanlarla kullanıma uygun olup olmadığını üreticiden teyit edin. Manometre ve hortum tarafında R410A ekipmanı genellikle uyumlu ama bu ürüne göre değişiyor.

Karıştırmayın

R410A'lı bir sisteme R32 basılmaz, tersi de geçerli değil. Farklı basınç karakteristikleri ve farklı sistem tasarımı söz konusu. Sahada bu hatanın yapılmaması için teknisyen eğitiminin yasak tarihinden önce tamamlanması gerekiyor.

Şimdi ne yapmalı?

Dört aylık pencerede yapılacak altı iş var:

1. Stok sayımı. Kaç adet R410A'lı split ünite var, hangi hızda satılıyor, yıl sonuna kadar erir mi?

2. Tedarikçi görüşmesi. R32'li model geçiş takvimi, fiyat farkı, teslim süresi.

3. Teknisyen eğitimi. A2L güvenlik pratiği, montaj farkları, oda hacmi hesabı. Yasak tarihinden önce tamamlanmalı.

4. Ekipman kontrolü. Geri kazanım cihazı, dedektör ve el aletlerinin A2L uygunluğu.

5. Teklif ve sözleşme metinleri. 2027'ye sarkan kurulum içeren tekliflerde hangi gazın yazılı olduğunu kontrol edin. R410A yazan bir teklif, uygulanamayacak bir taahhüt olabilir.

6. Müşteri iletişimi. Mevcut cihaz sahiplerine net mesaj: cihazınız çalışmaya ve servis almaya devam ediyor. Panik satışı yapmayın; sektörde bu yasağı yanlış anlatarak cihaz değiştirmeye çalışan firmalar olacak ve bu güveni zedeleyecek.

Envanterinizde bu bilgi var mı?

Yasak, bir sorunun cevabını her servis firması için zorunlu hale getiriyor: hangi müşterimde hangi gaz var?

Müşteri kaydında "split klima" yazması yetmiyor. Akışkan tipi, şarj miktarı ve montaj yılı kayıtlı değilse ne stok planlaması yapabilirsiniz ne de müşteriye doğru bilgi verebilirsiniz. Bu veri aynı zamanda F-Gaz sızıntı kontrol periyotlarının hesaplandığı temel — yani iki ayrı yükümlülük aynı kayda dayanıyor.

Bu bilgi Excel'de tutulabilir ama 500 cihazdan sonra güncel kalmıyor. Sahada montajı yapan teknisyenin kaydı o anda girmesi, sonradan toplamaya çalışmaktan çok daha kolay.

Servios ile gaz bazlı envanter

Servios, klima firmaları için cihaz kaydını akışkan tipi ve şarj miktarıyla birlikte tutar. Hangi müşteride kaç adet R410A'lı sistem olduğunu tek ekrandan listeleyebilir, montaj yılına göre yenileme planlaması yapabilir ve aynı veriden F-Gaz kontrol takvimini otomatik oluşturabilirsiniz.

3 gün ücretsiz demo talep edin — kendi cihaz listenizi girip gaz bazlı raporun nasıl çıktığını görün.