Yangın Tüpü Kontrolü, Dolumu ve Hidrostatik Test (2026)

Yangın tüpüyle ilgili en çok sorulan iki soru "kaç yılda bir doldurulur" ve "kaç ayda bir kontrol edilir" sorularıdır. İnternetteki cevapların çoğu ise yönetmeliğe uymaz: "her yıl dolum zorunlu", "altı ayda bir kontrol yasal şart" gibi kurallar mevzuatta yoktur. Asıl hüküm Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in 99. maddesindedir ve kısadır: tüpler yılda bir yerinde kontrol edilir, dördüncü yılın sonunda doldurulup hidrostatik teste tabi tutulur.

Bu rehberde yangın söndürücülerin ve yangın tesisatının yasal periyotlarını, dolum yapan firmanın taşıması gereken belgeyi, işyerlerindeki periyodik kontrolün kime yaptırılacağını ve sık yapılan hataları anlatıyoruz.

Yangın tüpü ne sıklıkla kontrol edilir ve doldurulur?

Yönetmelik bakım ve periyodik kontrolün TS ISO 11602-2 standardına göre yapılmasını ister. Yangın dolaplarında ayrıca TS EN 671-3 standardındaki periyodik bakımlar zorunludur.

Dördüncü yıl kuralı: dolum ve hidrostatik test

Yönetmeliğin ifadesi şudur: "Söndürme cihazlarının standartlarda belirtilen hususlar doğrultusunda yılda bir kez yerinde genel kontrolleri yapılır ve dördüncü yılın sonunda içindeki söndürme maddeleri yenilenerek hidrostatik testleri yapılır." Hüküm tüp türüne göre ayrım yapmaz; kuru kimyevi tozlu da karbondioksitli de aynı kurala bağlıdır.

İnternette sık geçen "kuru tozlu tüpte beş, CO₂'li tüpte on yılda bir hidrostatik test" bilgisi Türk mevzuatından değil, İngiliz BS 5306-3 standardından gelir. Türkiye'de uygulanacak kural yönetmelikteki dördüncü yıl kuralıdır.

Dolum günü de bir yükümlülük getirir: servis firması dolum için aldığı tüplerin yerine, aynı sayıda kullanıma hazır söndürücüyü geçici olarak bırakmak zorundadır. Bina tüpsüz kalmaz.

Kaç metrekareye kaç yangın tüpü gerekir?

• Düşük tehlike sınıfında her 500 m², orta ve yüksek tehlike sınıfında her 250 m² yapı inşaat alanı için bir adet 6 kg'lık kuru kimyevi tozlu ya da eşdeğeri gazlı söndürücü bulunur.

• Söndürücüye ulaşma mesafesi en fazla 25 metredir.

• 4 kg'dan ağır, 12 kg'dan hafif tüpler yerden yaklaşık 90 cm'yi aşmayacak şekilde asılır.

• Otopark, depo ve tesisat dairelerinde ayrıca tekerlekli tip söndürücü gerekir; kazan dairesinde en az bir adet 6 kg'lık çok maksatlı kuru kimyevi tozlu tüp bulunur.

• Hastane, huzurevi ve anaokulu gibi yerlerde sulu ya da temiz gazlı söndürücüler tercih edilir.

Dolumu kim yapabilir, kontrolü kim yapar?

Dolum ve bakım: Yönetmelik, bakımı yapan üreticinin ya da servis firmasının "dolum ve servis yeterlilik belgesine" sahip olmasını ve istendiğinde müşteriye göstermesini şart koşar. Taşınabilir söndürücülere bakım, test ve dolum hizmeti veren işyerlerinin TS 11827 standardına uyması da tebliğle zorunludur (MSG-MS-2018/7). TSE, belge alacak firmaların bakım ve dolum personelinin en az 32 saatlik eğitim alıp sınavı geçmesini istiyor.

İşyerlerinde periyodik kontrol: İş Ekipmanları Yönetmeliği'ne göre kontrolü EKİPNET'e kayıtlı yetkili kişi (makine mühendisi, tekniker ve benzeri) yapar. Kontrolden en geç bir gün önce İSG-KATİP'te sözleşme düzenlenir; sözleşmesiz düzenlenen periyodik kontrol raporları geçersizdir. Yönetmelik ayrıca açıkça şunu söyler: "İş ekipmanının bakımını yapan kişiler, bakımını yaptığı ekipmanın periyodik kontrolünü gerçekleştiremez."

Etikette ve kayıtta ne olmalı?

Her tüpün üzerinde son bakımın türünü (kontrol, dolum, hidrostatik test), ay ve yılını ve servisi yapanı gösteren bir etiket bulunur; etiket tüpün ön yüzünü kapatmamalıdır. Firma tarafında ise her tüp için aynı bilgiler bir kayıtta durmalı: hangi tesiste, hangi katta, hangi tip ve kaç kilo olduğu, son kontrol tarihi, son dolum tarihi ve hidrostatik testin ne zaman yapıldığı. Dördüncü yıl kuralını yüzlerce tesiste ancak bu kayıt sağlar.

İnternette sık görülen yanlışlar

• "Her yıl dolum zorunlu." Yönetmelik yılda bir kontrol, dördüncü yılın sonunda dolum ister. Kullanılan ya da basıncı düşen tüp elbette ayrıca doldurulur.

• "Altı ayda bir kontrol yasal zorunluluk." Yönetmeliklerde böyle bir süre yoktur; bazı kurumların kendi iç talimatlarında geçer.

• "Tüpün son kullanma tarihi var." Mevzuatta tüpe yazılan bir son kullanma tarihi yoktur; tüpün kullanılabilirliğini kontroller ve hidrostatik test belirler.

• "Her 500 m²'ye bir tüp yeter." Bu yalnız düşük tehlike sınıfı içindir; orta ve yüksek tehlikede ölçü 250 m²'dir.

Binanız için kaç söndürücü gerektiğini ve söndürücünüzün kontrol, dolum ve hidrostatik test tarihini yangın tüpü hesaplayıcımızla bulabilirsiniz.

Servios ile yangın tüpü takibi

Servios'ta her tesisin ekipmanları ayrı kartlarda durur: söndürücü grupları, yangın dolapları ve tesisat; kapsadığı alan, adet, devreye alma yılı ve proje onay numarasıyla. Teknisyen sahada her tüpü tek tek kontrol eder: basınç, pim ve mühür, hortum ve nozul, çalışma testi, konum ve erişim; etiketin güncellendiği de işaretlenir. Uygun olmayan sonuç ayrıca işaretlenir.

Hidrostatik test ve yangın tesisatının yıllık kontrolü ayrı bir takvimde rapor numarasıyla izlenir; süresi yaklaşan ve geçen tesisler listelenir, hidrostatik testin geçerlilik tarihi tesisteki tüplere göre düzeltilebilir. Ziyaretin sonunda Periyodik Kontrol Formu müşterinin imzasıyla PDF olarak oluşur.

3 gün ücretsiz demo talep edin ve kendi tesis listenizle tüp ve test takviminin nasıl oluştuğunu görün.

Kaynaklar

• Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (RG 19.12.2007/26735; md. 99, 94, 129)

• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (EK-III değişikliği RG 23.12.2025/33116)

• TS 11827 standardının mecburi uygulamasına ilişkin tebliğ (MSG-MS-2018/7)

• İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik değişikliği (RG 01.10.2021/31615)