F-Gaz Belgeleri: MYK ve Hizmet Yeterlilik Belgesi Rehberi

F-Gaz Yönetmeliği iki ayrı belge zorunluluğu getiriyor ve bunlar birbirinin alternatifi değil: teknisyen için Mesleki Yeterlilik Belgesi, firma için Hizmet Yeterlilik Belgesi. İkisi birlikte gerekli ve biri olmadan diğeri işe yaramıyor.

Bu yazıda hangi işin hangi belgeyi gerektirdiğini, firmanın belgesiz kalması durumunda ne olduğunu ve belge takibinin operasyona nasıl yerleştirileceğini ele alıyoruz.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Başvuru süreçlerini MYK ve TSE üzerinden teyit edin.

Mesleki Yeterlilik Belgesi kimde olmalı?

Yönetmeliğin 16. maddesi, belge zorunluluğunu kişiye bağlıyor. Şu işleri yapan gerçek kişinin, MYK tarafından yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarınca verilen belgeye sahip olması gerekiyor:

• Florlu sera gazı içeren sabit soğutma ve iklimlendirme ekipmanının, ısı pompasının, sabit yangından korunma sisteminin, soğutmalı kamyon ve römorklardaki soğutma ünitelerinin ve elektrik şalt ekipmanının kurulumu, devreye alınması, bakımı, teknik servisi veya devreden çıkarılması

• 5 tCO2e ve üzeri gaz içeren bu ekipmanın sızıntı kontrolü

• Hermetik olarak sızdırmazlığı sağlanmış ve 10 tCO2e ve üzeri gaz içeren ekipmanın sızıntı kontrolü

• Bu ekipmandan gaz geri kazanımı, geri dönüşümü veya ıslahı

Belge, Florlu Sera Gazlı Cihazlar Teknik Personeli Ulusal Yeterliliği kapsamında veriliyor. Sınav, belge düzenleme ve geçerlilik süreçleri MYK'nın kendi mevzuatına tabi.

İki muafiyet var: askeri unsurlarda eğitimini tamamlayan kişiler ve ekipman üretim tesislerinde bu işleri yapan kişiler, o tesiste çalıştıkları süre boyunca belge zorunluluğundan muaf.

Hizmet Yeterlilik Belgesi ne zaman gerekli?

17. madde firmayı bağlıyor. Üçüncü bir kişi için florlu sera gazı içeren sabit soğutma, iklimlendirme, ısı pompası ve sabit yangından korunma ekipmanının kurulumunu, bakımını, teknik servisini veya devreden çıkarılmasını yapan tüzel kişi, TS 13905 standardı kapsamında TSE tarafından verilen Hizmet Yeterlilik Belgesine sahip olmak zorunda.

"Üçüncü bir kişi için" ifadesi önemli: hizmeti başkasına veriyorsanız kapsamdasınız. Kendi tesisinizdeki ekipmana kendi personelinizle bakım yapıyorsanız durum farklı — ancak o personelin MYK belgesi yine gerekli.

Bir kişi eksikse belge yok

Yönetmelik burada net bir koşul koyuyor: Hizmet Yeterlilik Belgesi alabilmek için florlu sera gazları ile ilgili görev, yetki ve sorumluluk verilen bütün teknik personelin Mesleki Yeterlilik Belgesi sahibi olması mecburi.

Yani firma belgesi, personel belgelerinin toplamı üzerine kuruluyor. Ekibe belgesiz bir teknisyen alıp F-gaz işlerinde görevlendirmek, sadece o kişinin değil firmanın belgesini riske atıyor.

Bu, işe alım ve görevlendirme kararlarını doğrudan etkileyen bir kural. Belgesiz bir teknisyeni işe almak yasak değil; ona F-gaz ile ilgili görev vermek sorun yaratıyor.

Belgesiz firma ne yapamaz?

Yaptırım tarafını konuşmadan önce daha somut bir kısıt var: belgesiz firma gaz satın alamıyor.

15. maddeye göre florlu sera gazları, MYK belgesi olmayan gerçek kişilere ve Hizmet Yeterlilik Belgesi olmayan tüzel kişilere satılamıyor veya ücretsiz temin edilemiyor. Gaz satan taraf da alıcı kayıtlarını — alıcının adı, varsa fatura numarası ve miktar — 5 yıl boyunca saklamak ve talep edildiğinde yetkililere sunmak zorunda.

Yani bu kural kağıt üzerinde kalmıyor; tedarik zincirinin kendisi kontrol noktası haline geliyor.

Hizmet Yeterlilik Belgesi almasına gerek olmayan bir tüzel kişi, MYK belgeli teknik personelin belge numarasını beyan ederek ya da belgelendirme gerektiren bir faaliyette kullanmayacağına dair yazılı beyan vererek gaz satın alabiliyor.

Ekipman satışında da bir kontrol var

Hermetik olarak sızdırmazlığı sağlanmamış ekipmanı satan taraf, alıcıdan kurulumu yapmaya yetkin olduğunu gösteren Hizmet Yeterlilik Belgesini veya ekipmanın belgelendirilmiş kişi tarafından kurulacağına dair beyanat arıyor. Bu beyanat, belge sahibi kişi veya firmayla yapılan sözleşme anlamına geliyor.

EKOMVET ile bağlantısı

Belgeler sadece bir izin değil, kayıt sisteminin işleyen parçası.

Yönetmeliğin 7. maddesine göre Hizmet Yeterlilik Belgesine sahip tüzel kişiler veya ekipman operatörleri, istihdam ettikleri MYK belgeli teknik personeli EKOMVET sistemine kaydediyor. Ardından bu personel, operatörün bildirdiği faaliyetin doğruluğunu kontrol ederek sistem üzerinden onaylıyor.

Bunun pratik sonucu şu: bir sızıntı kontrolünün kaydı, onu yapan belgeli kişinin onayı olmadan tamamlanmıyor. Sahada işi yapan kişi ile sistemde onaylayan kişi aynı olmak zorunda. Belgesi olmayan bir teknisyenle yapılan kontrol, kayıt zincirinde bir yerde takılıyor.

Kayıt akışının tamamı için sızıntı kontrol periyotları ve EKOMVET yazımıza bakabilirsiniz.

Belge takibi neden operasyonel bir konu?

Belgeyi almak tek seferlik bir iş, korumak sürekli bir iş. Üç noktada kırılıyor.

Geçerlilik süreleri. MYK belgelerinin geçerlilik süresi var ve yenilenmesi gerekiyor. Süresi dolmuş belgeyle çalışan bir teknisyen, hem kendi işini hem firmanın Hizmet Yeterlilik Belgesini riske atıyor. Süre takibi kimsenin görevi değilse kimse yapmıyor.

Personel değişimi. Belgeli bir teknisyen ayrıldığında yerine gelen kişinin belgesi olmayabilir. Firma bir anda "tüm teknik personel belgeli" koşulunu sağlamaz hale geliyor ve bunu bir denetimde öğreniyor.

Görevlendirme. Yoğun bir günde en yakın teknisyeni göndermek pratik bir karar gibi görünüyor. Ama o iş bir F-gaz kontrolüyse ve teknisyenin belgesi yoksa iş yapılmış sayılmıyor — hem yeniden gitmek gerekiyor hem kayıt boşta kalıyor.

Bu üçü de aslında aynı sorunun parçası: hangi teknisyenin hangi belgesi var ve ne zamana kadar geçerli, bunun iş atamasında görünmesi gerekiyor.

Belge bilgisi nerede tutulmalı?

Belge fotokopilerinin klasörde durması yetmiyor. Bilginin, işin dağıtıldığı yerde bulunması gerekiyor.

Pratik bir kurul şu: her teknisyen kaydında belge numarası, belge tipi ve geçerlilik bitiş tarihi bulunsun; F-gaz kapsamındaki bir iş atanırken sistem uygun olmayan teknisyeni göstermesin veya uyarsın; geçerlilik tarihine yaklaşan belgeler için önceden hatırlatma çıksın.

Bu, bakım periyotlarını takip etmekle aynı mantık — sadece takip edilen şey cihaz değil, personel.

Servios ile belge takibi

Servios, teknisyen kaydında belge numarası ve geçerlilik tarihi tutar, süresi yaklaşan belgeler için hatırlatma üretir ve iş atamasında bu bilgiyi görünür kılar. Sahada kimin hangi işi yapmaya yetkili olduğu, işi dağıtan kişinin aklında değil sistemde durur.

Yükümlülüklerin tamamı için F-Gaz Yönetmeliği rehberimize, cihazlarınızın kapsamda olup olmadığı için kapsam hesaplama yazımıza bakabilirsiniz.

3 gün ücretsiz demo talep edin — kendi ekibinizi girip belge takibinin nasıl işlediğini görün.